Đảm bảo tính pháp lý của hợp đồng điện tử là yếu tố tiên quyết để hợp đồng có giá trị trước pháp luật. Theo đó, các bên tham gia ký kết hợp đồng điện tử sẽ xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Vậy tính pháp lý của hợp đồng điện tử được quy định như thế nào và các yếu tố ảnh hưởng đến tính pháp lý là gì?

1. Quy định về tính pháp lý của hợp đồng điện tử

Với sự phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuật từ chỗ chỉ có thể ký hợp đồng giấy theo cách truyền thống các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp hiện nay đã có thể ký hợp đồng điện tử thay thế cho hợp đồng giấy.

1.1 Hợp đồng điện tử là gì?

Hợp đồng điện tử là loại hợp đồng được thiết lập dưới dạng thông điệp dữ liệu điện tử theo quy định của Luật Giao dịch điện tử năm 2005. Theo đó, hợp đồng điện tử là hợp đồng ký kết thông qua các phương tiện như công nghệ điện, điện tử, kỹ thuật số, từ tính, truyền dẫn không dây, quang học, điện từ hoặc công nghệ tương tự… để xác lập xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên tham gia. 

1.2 Quy định về tính pháp lý của hợp đồng điện tử

Quy định về tính pháp lý của hợp đồng điện tử tại Điều 34, Luật giao dịch điện tử 2005 nêu rõ: 

“Giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử không thể bị phủ nhận chỉ vì hợp đồng đó được thể hiện dưới dạng thông điệp dữ liệu”.

Như vậy, Trừ trường hợp pháp luật có quy định khác thì hợp đồng điện tử được ký kết theo quy định của Pháp luật về giao dịch điện tử có giá trị pháp lý giống như hợp đồng bằng văn bản.

2. Các yếu tố ảnh hưởng đến tính pháp lý của hợp đồng điện tử

Khi giao kết hợp đồng điện tử, các bên cần lưu ý các yếu tố sau để không bị ảnh hưởng đến tính pháp lý của hợp đồng điện tử.

(1) Hợp đồng có đủ chữ ký số của các bên tham gia giao kết

Khi giao kết hợp đồng điện tử các bên tham gia cần ký đầy đủ chữ ký số để hợp đồng có hiệu lực pháp lý. Một trong các bên không ký hợp đồng sẽ không có giá trị pháp lý điều này dẫn đến việc hợp đồng bị vô hiệu.

Trường hợp hợp đồng điện tử ký giữa tổ chức với cá nhân thì phải chữ ký số của tổ chức. Chữ của cá nhân có thể là chữ ký số/chữ ký ảnh của cá nhân tùy theo thỏa thuận của các bên tham gia.

(2) Hợp đồng đảm bảo toàn vẹn về nội dung kể từ thời điểm ký số hoàn tất

Các bên thực hiện giao dịch hợp đồng điện tử cần bàn bạc, thống nhất các nội dung để đạt được thỏa thuận chung trước khi thực hiện ký số.  Khi các bên hoàn tất ký số thì hợp đồng điện tử cần phải đảm bảo tính toàn vẹn (hợp đồng có thể đọc, không bị chỉnh sửa về nội dung). 

Lưu ý: 

Khi các bên tham gia sử dụng hợp đồng điện tử iContract (do Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn cung cấp) để ký kết hợp đồng thì mọi thay đổi về nội dung của hợp đồng đều sẽ được hệ thống ghi nhận lại và có thông báo đến các bên tham gia. Sau khi các bên đã hoàn tất ký số nội dung của hợp đồng sẽ không thể thay đổi. iContract sử dụng công nghệ cao, mã hóa nhiều nhiều lớp, có khả năng chống tấn công hệ thống tối ưu bảo mật dữ liệu cao nhờ đó mà các hợp đồng được ký kết trên hệ thống luôn an toàn.  

(3) Đại diện ký số là người đại diện theo pháp luật hoặc được ủy quyền hợp pháp

Trong ký số thì có hai chữ ký số:

• Chữ ký số của người ký hợp đồng tương ứng với chữ ký trong hợp đồng giấy; 
• Chữ ký số của doanh nghiệp/tổ chức thay thế con dấu trong hợp đồng giấy. 

Tùy theo thỏa thuận mà có thể dùng chữ ký số của doanh nghiệp hoặc cả hai loại chữ ký số. Khi ký hợp đồng điện tử tốt nhất là hợp đồng có đầy đủ 2 chữ ký số này. 

Trường hợp ký hợp đồng điện tử cần lưu ý đại diện ký số phải là người đại diện theo pháp luật hoặc được ủy quyền hợp pháp.

(4) Chứng thư số được cấp bởi các tổ chức được cấp phép và còn hiệu lực tại thời điểm ký

Chứng thư số là một dạng chứng thư điện tử do tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số cấp nhằm cung cấp thông tin định danh cho khóa công khai của một cơ quan, tổ chức, cá nhân, từ đó xác nhận cơ quan, tổ chức, cá nhân là người ký chữ ký số bằng việc sử dụng khóa bí mật tương ứng (theo Khoản 7, Điều 3, Nghị định 130/2018/NĐ-CP).

Khi thực hiện ký kết hợp đồng điện tử phải đảm bảo chứng thư số được ký trên hợp đồng phải được cấp bởi tổ chức được cấp phép và chứng thư số còn hiệu lực tại thời điểm ký số. Theo đó quý khách hàng nên lựa chọn các đơn vị cung cấp chứng thư số uy tín. 

Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn là một trong những đơn vị tiên phong trong giải pháp ký số để sử dụng ở nhiều lĩnh vực như thương mại điện tử, dịch vụ hành chính công điện tử: hải quan, bảo hiểm y tế - bảo hiểm xã hội, khai & nộp thuế...., đáp ứng các quy định tại Luật giao dịch điện tử số 51/2005/QH11, Nghị định 130/2018/NĐ-CP, Thông tư số 133/2017/TT-BTC. Công ty là đối tác uy tín của hàng trăm khách hàng là đơn vị, doanh nghiệp đang hoạt động kinh doanh tại Việt Nam. Quý khách hàng quan tâm vui lòng liên hệ trực tiếp theo đường dây nóng 19004767 hoặc 19004768 để được hỗ trợ tốt nhất.

3. Một số câu hỏi thường gặp

a. Hợp đồng điện tử không in ra giấy có giá trị pháp lý không?

Đối với hợp đồng điện tử vẫn có thể có giá trị pháp lý. Việc không in thành bản giấy không phải tự thân là lý do làm mất giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử. Luật Giao dịch điện tử 2023 thừa nhận giá trị của hợp đồng được thể hiện dưới dạng điện tử.

b. Hợp đồng điện tử có bắt buộc phải ký số không?

Không phải bất cứ trường hợp nào đều bắt buộc phải ký số. Cần căn cứ vào yêu cầu pháp luật áp dụng cho giao dịch cụ thể, loại chữ ký mà các bên thỏa thuận và yêu cầu của hệ thống thực hiện giao dịch.

c. Hợp đồng ký qua email có phải hợp đồng điện tử không?

Một giao dịch được hình thành thông qua thông điệp dữ liệu có thể thuộc phạm vi giao dịch điện tử. Tuy nhiên, để kết luận một email cụ thể có tạo thành hợp đồng hay không vẫn phải xem xét nội dung trao đổi, ý chí của các bên và điều kiện có hiệu lực của hợp đồng.

d. Hợp đồng điện tử có thể dùng làm chứng cứ khi tranh chấp không?

Câu trả lời là có. Thông điệp dữ liệu không bị phủ nhận giá trị làm chứng cứ chỉ vì tồn tại dưới dạng điện tử; giá trị chứng cứ còn phụ thuộc vào độ tin cậy của quá trình tạo lập, lưu trữ, truyền gửi, xác định người khởi tạo và bảo đảm tính toàn vẹn.

Như vậy để có thể ký kết hợp đồng điện tử thuận lợi tránh rủi ro các đơn vị, tổ chức lưu ý về tính pháp lý của hợp đồng điện tử và các yếu tố ảnh hưởng đến tính pháp lý của hợp đồng điện tử. Hy vọng bài viết cung cấp nhiều thông tin hữu ích cho bạn đọc.

Thu Hương